'Vijftig tinten...', een gloeiend hete, vette hit

zondag 22 september 2013

Dagblad van het Noorden, 10 september 2013
Door: Jacques J. d'Ancona

Gebeurtenis: musical ’Vijftig tinten… de parodie’
Naar boeken van: E.L. James
Bewerking: Niek Barendsen Regie Jasper Verheugd
Met: Birgit Schuurman of Linda
Wagenmakers, Han Oldigs, Eva Poppink,
Rosalie de Jong, Brigitte Heitzer, Jolanda
van den Berg en Abel Nienhuis Band Menno
Theunissen, Bas Schneider, Jelle Douma
Productie: Senf en partners
Gezien: 8/9 Rotterdam, Oude Luxor
Nog te zien: 19/10 Zwolle; 2 en 3/11 Groningen, MartiniPlaza
8/11 Assen, 15/11 Sneek en 16/11 Emmen

Een boekenclubje van drie keurige dames. Met de schrijver Arthur Japin hebben ze het nu wel gehad. Komt een van hen met de suggestie van een trilogie, Vijftig tinten grijs… Een werkje dat, naar men zegt, in 2011 is verschenen en het aardig doet. O ja? Ja.
Er zijn meer dan 42 miljoen exemplaren van verkocht en er komt een speelfilm uit. Een verhaal vol erotiek? Nou, vooruit. Met enige tegenzin beklimmen de vrouwen de pagina’s en dan gebeurt het: ze beseffen wat ze in hun relatie tekortkomen.
Ze vreten het boek op. Geïnspireerd door fantasieën en daarbij geholpen door wat zich afspeelt in de scènes op het toneel. Want op dat punt begint de musical met een auditie voor de diverse rollen. Die van de maagd Anastasia – een formidabele Birgit Schuurman – en van de dominante miljonair mr. Grey – Han Oldigs in een ontzagwekkend trefzekere glansrol – dragen de show. Een gloeiend hete, vette hit met een verrassend sterke cast.
De Nederlandse voorstelling mag als een Europese première worden genoteerd. Aan de basis staat het Amerikaanse script, maar naar het voorbeeld van Joop (van den Ende) hebben Nederlanders een soort handigheid ontwikkeld er onze humor, een portie smaakmakers en iets van onze cultuur aan toe te voegen. Dat is Niek Barendsen heel goed gelukt met hilarische oneliners. Bovendien zorgt regisseur Jasper Verheugd er consequent voor dat wat als een parodie is bedoeld inderdaad een zwaar over de top getrokken parodie blijft en geen moment ontaardt in quasi-moralistisch gezeur (waar we zo sterk in zijn).
Letterlijk worden er passages geciteerd met van die stompzinnige, onbeholpen vergelijkingen in de opgelegde clichés van armoedige boekentaal uit de sector porno. Zoals: ’Ik was een rups in een cocon...’, ’Het ontwaken van mijn innerlijke godin...’ of ’De Efteling der lusten…’ En er zitten ook liedjes in. Wie zich daardoor afgeschrikt voelt, hoeft niet thuis te blijven. De vijf meiden en de band leveren met meerstemmige koortjes een prima bijdrage en intussen ontrollen zich de hoofdstukken via De Ontmoeting, De Ontmaagding en Bindingsangst naar de ontknoping. Het zou kunnen dat je er in de beginfase even in moet glijden, maar als het spel op de wagen is, pakken ze je. Aangestoken door de naïeve schrijfster (Jolanda van den Berg), die al haar seksuele energie in het boek kwijt kan en de potentie van haar partner (Abel Nienhuis in lekkere bijrolletjes) achteloos aan de kant schuift. Rosalie de Jong, Eva Poppink (heerlijk, met dat Nijntje-geluid) en Brigitte Heitzer vormen de boekenclub.
Onweerstaanbaar.