Wibi: Peter Pan van de piano

dinsdag 2 april 2013

Hij is dol op Disney en gek van zijn Rolls. Zijn coiffure is vrij karakteristiek. Binnenshuis draagt hij geregeld handschoenen met het oog op zijn kapitale vingers. Tikje excentriek is hij wel. Je zou bijna vergeten dat Wibi Soerjadi de beste pianist van Nederland is.

Door Bram Hulzebos - www.hetnoorden.nu

Als begin twintiger, speelde Wibi Soerjadi op een Bösendorfer die hij Bösi noemde. Hij was net derde geworden in het prestigieuze Lisztconcours. De frêle, kwikzilverachtige pianist viel op. Niet alleen omdat hij (net als Liszt) graag eigen improvisaties op allerlei muzikale thema’s speelde, maar ook vanwege zijn een tikje buitenissige voorkeur voor Disneyfiguren. En de Jaguar waarmee hij zichzelf het hele land door chauffeerde. Hij heeft even een Mercedes geprobeerd, maar ruilde die weer in omdat hij ’s nachts na zijn concerten met rugpijn thuiskwam van zoveel Duitse degelijkheid.
Ook toen al beleefde hij de gekste dingen. Zo presteerde hij het een keer om vlak voordat hij een belangrijk concert moest geven zich bij het sluiten van een bovenraampje dermate te blesseren dat hij aan een van zijn handen maar vier vingers kon gebruiken. Koortsachtig heeft hij de vingerzettingen van alle stukken op zijn programma om moeten zetten. Tijdens het concert was er niks van te horen.

Op vrijdag 5 april speelt Wibi Soerjadi in Martiniplaza in Groningen. Het concert begint om 20.00 uur

Het tekent het technische kunnen van Soerjadi. Ronduit verbluffend wat hij kan. Dat hoor je vooral goed als hij Liszt speelt. Maar ook in het Derde Pianoconcert van Rachmaninov dat hij in 2000 opnam. Er zijn pianisten gek geworden toen ze dit instudeerden.

Zijn technische kunnen zet hij geregeld in bij improvisaties. Hij pakte Koningin Beatrix begin van deze eeuw helemaal in met de Koninginnedagparafrases - een parelende potpourri van Vaderlandse melodieën verweven met verjaardagsliedjes. Geheel in de traditie van Franz Liszt die in de salons waar hij optrad ook geregeld de dames een appelflauwte bezorgde met zijn virtuoze improvisaties. De Koningin valt niet zo gauw flauw (wel verloor Wibi zelf ooit kort zijn bewustzijn tijdens een concert, maar dat was oververmoeidheid) en ook tijdens concerten vallen de meisjes niet met bosjes om, maar zijn improvisaties maken wel indruk op het publiek.
Aanvankelijk wat minder op de recensenten overigens. Die kenschetsten het technisch vertoon van Soerjadi zuinigjes als effectbejag. Het leek Soerjadi langs zijn koude kleren af te glijden. De man trekt zijn eigen plan. Zo raakte hij besmet met het paardenvirus. Even gretig als hij zich stort op de muziek, stort hij zich op de paardensport. Hij geniet van bosritten en is niet te bescheten om een hindernis van 1 meter 60 (ongeveer zijn eigen lengte overigens) te bedwingen. Hij schreef de muziek voor de dressuurkür waarmee Anky van Grunsven en haar wonderpaard Salinero in 2008 Olympisch goud wonnen.

In de tussentijd gaf hij concerten, had hij zijn eigen televisieprogramma waarin hij getalenteerde pianisten hielp en trok zijn privéleven behoorlijk de aandacht. Er veranderde het een en ander: Bösi werd ingeruild voor een Fazioli, de limousine onder de vleugels. Zijn Jaguar kreeg een nog mooiere opvolger: een Rolls Royce. Het bleef allemaal niet onopgemerkt. Weet het grote publiek niets over het privéleven van een meesterpianist als Murray Perahia of Ivo Pogorelich, de vaderlandse media rukken met de regelmaat van de klok uit om verslag te doen van de wederwaardigheden van Wibi. De scheiding van zijn vrouw Marion Klijnsmit in 2002, groot nieuws. Zijn verhuizing naar landgoed De Wulpenhorst, Ivo Niehe kwam langs met zijn cameraploeg. Zijn raadselachtige doofheid die op onverklaarbare wijze op kwam zetten en na een paar jaar weer verdween: nieuws. En zeer recent had Wibi Wilma Nanninga van de Privé op de bank om zijn nieuwe grote liefde voor te stellen.
Soerjadi is de enige echt BN-er in de klassieke muziek. Je zou soms bijna vergeten dat Wibi Soerjadi ook nog de beste pianist op Nederlandse bodem is.

Gelukkig zijn er critici die hun ogen sluiten, het rumoer rond Wibi vergeten en hun oren gewoon de kost geven. Soerjadi verraste in november met zijn optreden met het Noord Nederlands Orkest. De recensent van Dagblad van het Noorden schreef: ‘Van hem dachten we dat hij voornamelijk zijn eigen concertcircuit onderhoudt, maar optredens met symfonieorkesten staan inmiddels weer op zijn agenda. Al scheen hij op sommige plekken in de zaal niet goed hoorbaar te zijn, hij zorgde voor een zonder meer uitstekende uitvoering: partituurgetrouw, goed in dynamiek, vanzelfsprekend virtuoos en vaak meer meeslepend dan dominerend. Een toegift volgde direct: een heel mooi gespeeld Widmung van Schumann in een bewerking van Liszt.’
Bas van Bommel was in december onder de indruk van de improvisaties van Soerjadi en schreef in NRC Handelsblad: ‘Geheel in negentiende-eeuwse traditie eindigde Soerjadi de avond ook dit keer met een transcriptie van eigen hand. Als muzikaal meesterwerk kun je zijn Queen-parafrase moeilijk omschrijven, maar als toegift voldeed zij wonderwel: het publiek verliet de zaal in een euforie waarvan menig pianist slechts kan dromen.’